Marskość wątroby: Jakie zupy jeść? Przepisy i zasady diety

Marskość wątroby to poważne schorzenie, w którym dieta odgrywa rolę terapeutyczną. Odpowiednio skomponowane posiłki mogą znacząco odciążyć chore podbrzusze i poprawić komfort życia pacjenta. Wśród nich szczególną rolę odgrywają zupy lekkostrawne, łatwe do przygotowania i dostarczające cennych składników odżywczych.

Dieta jest nieodłącznym elementem terapii w przypadku marskości wątroby. Jej głównym celem jest odciążenie chorego organu, co przekłada się na spowolnienie postępu choroby i poprawę ogólnego samopoczucia pacjenta. Lekkostrawne, płynne posiłki, takie jak zupy, są szczególnie korzystne, ponieważ wymagają mniejszego nakładu pracy ze strony układu trawiennego, co jest kluczowe dla osłabionej wątroby.

Zupy wsparcie dla wątroby w walce z marskością

Kluczowe zasady przygotowywania zup dla osób zmagających się z marskością wątroby opierają się na wyborze odpowiednich wywarów. Zdecydowanie zaleca się gotowanie na delikatnych, klarownych wywarach warzywnych lub na chudym mięsie drobiowym (pierś kurczaka lub indyka bez skóry) czy mięsie królika. Należy bezwzględnie unikać wywarów na kościach, tłustych mięsach, a także zup gotowych, instant i opartych na kostkach rosołowych, które często zawierają szkodliwe dla wątroby składniki.

Wybór warzyw do zup jest równie istotny. Dozwolone są te łagodne i lekkostrawne, które po ugotowaniu stają się miękkie i łatwe do strawienia. Należą do nich między innymi marchew, pietruszka, seler, dynia, cukinia, a także ziemniaki spożywane w umiarkowanych ilościach. Pomidory można stosować, ale zawsze po usunięciu skórki i pestek. Należy natomiast wystrzegać się warzyw wzdymających i ciężkostrawnych, takich jak kapusta, kalafior, brokuły, cebula, czosnek, por, ogórki. Całkowicie zakazane są również nasiona roślin strączkowych (groch, fasola, soczewica) oraz grzyby.

• Warzywa dozwolone: marchew, pietruszka, seler, dynia, cukinia, ziemniaki (umiarkowanie), pomidory (bez skórki i pestek).
• Warzywa przeciwwskazane: kapusta, kalafior, brokuły, cebula, czosnek, por, ogórki, nasiona roślin strączkowych, grzyby.

Ograniczenie soli jest jednym z najważniejszych zaleceń w diecie wątrobowej. Zamiast niej, do potraw warto dodawać świeże, łagodne zioła, takie jak koperek, natka pietruszki, majeranek czy lubczyk, które nadadzą zupie przyjemny aromat i smak. Należy unikać ostrych przypraw, w tym pieprzu, chili, ostrej papryki, musztardy czy octu, które mogą podrażniać układ trawienny.

Zupy w diecie wątrobowej nie powinny być zagęszczane tradycyjnymi metodami, takimi jak zasmażki czy dodatek śmietany, które są ciężkostrawne i wysokotłuszczowe. Zamiast tego, można zastosować zdrowsze alternatywy: zagęścić zupę zawiesiną z mąki i wody, dodać startego ziemniaka, kaszy manny lub po prostu zmiksować część ugotowanych warzyw. Jako dodatek do zup świetnie sprawdzą się drobne kasze (manna, jęczmienna perłowa), ryż, drobny makaron lub lane kluski.

Tłuszcz w diecie wątrobowej powinien być ograniczony do minimum, a ten dodawany, powinien być wysokiej jakości i dodawany na samym końcu gotowania. Zaleca się stosowanie oliwy z oliwek, oleju rzepakowego lub niewielkiej ilości świeżego masła.

Przepisy na zdrowe i smaczne zupy dla wątroby

Krupnik na wywarze z indyka

1. Przygotuj klarowny wywar z piersi indyka bez skóry, dodając do niego pokrojoną marchew, pietruszkę i seler. Gotuj do miękkości.
2. Odcedź wywar, a warzywa pokrój w drobną kostkę.
3. Do wywaru dodaj drobno pokrojone ziemniaki i kaszę jęczmienną perłową. Gotuj do miękkości kaszy i ziemniaków.
4. Dodaj pokrojone warzywa z wywaru.
5. Dopraw świeżym koperkiem i natką pietruszki. Zupy nie solimy ani nie dodajemy ostrych przypraw.

Zupa krem z dyni i marchewki

1. Dynię i marchew obierz, usuń pestki (jeśli dynia jest młoda, można zostawić skórkę). Pokrój w kostkę.
2. Zalej warzywa wodą lub delikatnym wywarem warzywnym i gotuj do miękkości. Dla lepszego smaku, można wcześniej upiec dynię i marchew w piekarniku.
3. Po ugotowaniu zmiksuj całość na gładki krem.
4. Dopraw majerankiem lub innymi łagodnymi ziołami. Unikaj śmietany i zasmażek.

Zupa jarzynowa z cukinią

1. Przygotuj lekki wywar warzywny.
2. Do wywaru dodaj pokrojone w kostkę: marchew, pietruszkę, seler, ziemniaki i cukinię. Gotuj do miękkości warzyw.
3. Po ugotowaniu możesz zmiksować część warzyw, aby uzyskać kremową konsystencję, lub pozostawić je w kawałkach.
4. Dopraw świeżą natką pietruszki.

Czysta zupa ziemniaczana z koperkiem

1. Przygotuj klarowny wywar warzywny.
2. Do wywaru dodaj obrane ziemniaki pokrojone w kostkę. Gotuj do miękkości.
3. Zanim ziemniaki się rozgotują, zetrzyj na tarce jarzynowej jednego ziemniaka i dodaj go do zupy, aby ją lekko zagęścić.
4. Pod koniec gotowania dodaj dużą ilość posiekanego świeżego koperku.
5. Zupa nie wymaga soli ani innych przypraw.

Lekkostrawna zupa pomidorowa z ryżem

1. Przygotuj lekki wywar warzywny lub z chudego mięsa.
2. Dodaj przecier pomidorowy (upewnij się, że jest bez skórki i pestek).
3. Gotuj przez kilka minut, a następnie dodaj drobny makaron lub ryż. Gotuj do miękkości makaronu/ryżu.
4. Dopraw świeżą natką pietruszki lub łagodną bazylią. Unikaj śmietany.

Unikaj tych błędów: pułapki w diecie wątrobowej

Kostki rosołowe i gotowe mieszanki przypraw to produkty, których należy bezwzględnie unikać w diecie wątrobowej. Są one zazwyczaj przeładowane sodem (solą), sztucznymi dodatkami, wzmacniaczami smaku i konserwantami, które stanowią ogromne obciążenie dla chorej wątroby i mogą prowadzić do zatrzymywania wody w organizmie.

Pozornie zdrowe zupy krem mogą skrywać w sobie niedozwolone składniki. Często zagęszcza się je śmietaną, dodaje masło w dużych ilościach lub zawiera warzywa, których należy unikać, takie jak brokuły czy kalafior. Zawsze dokładnie sprawdzaj skład i sposób przygotowania zupy krem.

Rygorystyczne ograniczenie soli jest absolutnie kluczowe. Nawet niewielkie ilości soli mogą negatywnie wpływać na organizm pacjenta z marskością wątroby, prowadząc do obrzęków i problemów z ciśnieniem. Zamiast soli, postaw na naturalne aromaty z ziół i warzyw.

Popularne dodatki do zup, takie jak grzanki, groszek ptysiowy, czy smażone pieczarki, są zazwyczaj niewskazane w diecie wątrobowej. Grzanki i groszek ptysiowy często zawierają duże ilości tłuszczu i soli, a pieczarki, nawet jeśli nie są smażone, mogą być ciężkostrawne.

Przeczytaj również: Jaka śmietana do zupy pomidorowej? Wybierz idealną i uniknij zwarzenia

Zbilansowany jadłospis: co jeść oprócz zup?

Dieta przy marskości wątroby powinna być zbilansowana i obejmować regularne, małe porcje spożywane 5-6 razy dziennie. Podstawą jest lekkostrawność, ograniczenie tłuszczu (szczególnie zwierzęcego) i sodu, a także całkowita eliminacja alkoholu. Warto włączyć do jadłospisu chude mięsa, ryby gotowane na parze lub pieczone w folii, gotowane warzywa, produkty zbożowe takie jak ryż, kasze, makarony razowe, a także owoce (z wyjątkiem tych bardzo kwaśnych).